Jak znaleźć prawdziwą przyczynę problemu? Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak zrobić wykres Ishikawy. Narzędzie, z którego od dawna korzystają przedsiębiorstwa na całym świecie, może pomóc również Tobie.

Jeżeli podejmiesz się czegoś ambitnego, to z pewnością napotkasz trudności. Sposób, w jaki sobie z nimi poradzisz, wpłynie na efekt, jaki chcesz osiągnąć i doprowadzi Cię do sukcesu lub porażki. W teorii zarządzania istnieje wiele narzędzi, które znacznie ułatwiają skuteczne rozwiązywanie problemów. Jednym z nich jest diagram Ishikawy.

Czym jest diagram Ishikawy

Twórcą wykresu Ishikawy był Kaoru Ishikawa – japoński teoretyk zarządzania, profesor na Uniwersytecie Tokijskim. Ze względu na swój kształt, wykres często nazywany jest diagramem rybiej ości. W skrócie, diagram Ishikawy to narzędzie porządkujące pomysły. Stosowany jest głównie w celu zidentyfikowania prawdziwego źródła problemu i stanowi pomoc podczas tworzenia planu naprawczego.

Diagram Ishikawy nadaje się do analizy problemów w dowolnej gałęzi przemysłu. Jest również doskonałym narzędziem dla ludzi, którzy chcą poprawić osobistą efektywność. Przy jego pomocy można dokonać retrospekcji osobistej porażki, a następnie wprowadzić w życie skuteczny plan naprawczy.

Wykres Ishikawy warto zastosować, kiedy:

  • przyczyna problemu nie jest oczywista i trudno ją znaleźć;
  • chcesz uporządkować pomysły;
  • potrzebujesz przedstawić skomplikowane zależności w łatwy sposób;
  • istnieje wiele potencjalnych przyczyn danego problemu.

Z wykresu należy jednak zrezygnować, gdy:

  • burza mózgów odbywa się w zespole, który nie potrafi się dogadać;
  • brakuje specjalistów, którzy znają się na danym temacie;
  • problem jest oczywisty;
  • problem jest zbyt złożony i występuje trudność z uporządkowaniem potencjalnych przyczyn.

Diagram Ishikawy – przykład

Za chwilę dowiesz się, jak zrobić wykres Ishikawy, na przykładzie kawiarni. Wyobraź sobie, że jesteś właścicielem małej kawiarenki. Przeprowadziłeś ankietę dotyczącą jakości Twojej kawy i okazało się, że bardzo wielu ludzi narzeka na jej smak. Jako że interesujesz się zarządzaniem i rozwojem osobistym, postanawiasz podejść do problemu w sprytny sposób. Do analizy zamierzasz wykorzystać diagram Ishikawy.

Jak zrobić wykres Ishikawy

Oto trzy etapy tworzenia diagramu Ishikawy:

  1. Określ problem.
  2. Przeprowadź burzę mózgów.
  3. Zidentyfikuj przyczyny problemu.

Punktem wyjścia jest określenie konkretnego problemu. W Twoim przypadku brzmi on: niesmaczna kawa. Zakładamy, że wykres skierowany będzie w prawą stronę. Przez środek kartki poprowadź poziomą linię (kręgosłup ryby). Na jej prawym końcu napisz problem (głowa ryby).

Szkielet diagramu Ishikawy

Następnie poprowadź linie boczne. Każda linia reprezentuje kategorię potencjalnego źródła problemu. Typowe grupy kategorii to:

  • 6 M’s – najbardziej klasyczny podział na następujące kategorie: machine, method, material, measurement, man, Mother Nature (environment);
  • 3 M’s and P – method, material, machinery, people;
  • 4 P’s – policy, procedure, people, plant;
  • 8 P’s – price, promotion, people, process, place/plant, policy, procedure, product/service (podział dla przemysłu administracyjnego lub usługowego);
  • 4 S’s – surroundings, supplier, system, skill (podział dla przemysłu usługowego).

Powyższe kategorie są jedynie sugestią. Możesz je zmodyfikować tak, aby pasowały do Twojej dziedziny. W naszym przykładzie z kawiarnią dokonamy podziału na:

  1. Man – ludzie prawie zawsze są potencjalnym źródłem problemów, najczęściej Ci niedoświadczeni.
  2. Method – zły sposób postępowania lub po prostu nieprzestrzeganie przyjętych zasad.
  3. Material – mógł zawieść któryś ze składników kawy.
  4. Machine – ekspres do kawy lub naczynia.

Szkielet wykresu Ishikawy z kategoriami

Czas na wypełnienie diagramu szczegółami. To etap burzy mózgów. Każdy pomysł przypisz do jednej z kategorii i tworząc osobną linię, nanieś go na diagram (jak na rysunku poniżej). W zadaniu powinien uczestniczyć cały zespół odpowiedzialny za przygotowanie kawy. Im więcej ludzi, tym większa szansa na zidentyfikowanie prawdziwej przyczyny problemu.

Po wypisaniu wszystkich pomysłów, należy zidentyfikować najbardziej prawdopodobne przyczyny problemu. Każdemu pomysłowi przypisz punkty oznaczające jego trafność, w skali od 1 do 10. Jeśli uważasz, że dany pomysł jest przyczyną niesmacznej kawy, daj mu 10 punktów. Jeśli sądzisz, że to na pewno nie to, przypisz mu 1 punkt.

Kontynuuj rozbudowywanie diagramu. Wybierz kilka najwyżej ocenionych pomysłów. Do każdego z nich zadaj sobie pytanie: Co jest tego powodem?. Odpowiedzi umieść na diagramie. W ten sposób zagłębisz się w dany problem, szukając podprzyczyn. Kontynuuj dalsze zagłębianie się w podprzyczyny, aż do uzyskania satysfakcjonujących wniosków.

Diagram Ishikawy

Plan naprawczy – rozwiąż problem

Kiedy diagram Ishikawy będzie gotowy, czas dokonać jego analizy i wybrać przyczynę problemu. Może jeden z pomysłów wyda się najbardziej oczywistym wyborem, a może trudno będzie zdecydować się tylko na jedną przyczynę. Tak czy inaczej, należy opracować i wdrożyć plan naprawczy. Jeśli zdecydowałeś, że istnieje kilka potencjalnych przyczyn, powinieneś zrobić to dla każdej z nich. Zacznij od tej, która wydaje się najbardziej prawdopodobna.

W przykładzie z kawiarnią, przyczyną problemu były zwietrzałe ziarna kawy. Jeden z pracowników zauważył, że duża część pojemników jest nieszczelna. Po wykonaniu telefonu do dostawcy okazało się, że korzysta z tanich pojemników o kiepskiej jakości. Plan naprawczy brzmi: zmienić dostawcę i zadbać o dostawę kawy w szczelnych pojemnikach.

Reasumując

Już wiesz, jak zrobić wykres Ishikawy. Mam nadzieję, że ten sposób analizy problemów będzie Ci dobrze służył. Jak wspomniałem na początku – diagram jest równie skutecznym narzędziem, jeśli chodzi o analizę osobistych problemów. Jego konstruowanie nie wymaga innych osób, choć ich obecność zwiększa szanse na sukces. Oczywiście pod warunkiem, że znają się na danej dziedzinie.

Nie przegap żadnego posta

Otrzymuj powiadomienie o nowym poście prosto na Twój adres e-mail i uzyskaj dostęp do dodatkowych materiałów – tylko dla czytelników newslettera.

Wczytywanie...

Chętnie poznam Twoją opinię – skomentuj tego posta na portalach społecznościowych. Nie zapomnij mnie otagować, jeśli chcesz mieć pewność, że zobaczę Twój komentarz.

Polub Brieftip